Trang chủ Diễn đàn Liên hệ  
Tìm kiếm:
 
Danh mục chính
Giới thiệu hội
Sự kiện hội
Tin tức
Kiosk văn nghệ
Odessist cười
KTO? ЧТО? ГДЕ? КОГДА?
Biển Đen Wiki
Giới thiệu tác giả tác phẩm
Góc nội trợ của Odessist
Làm đẹp - thời trang
Thư viện âm nhạc
Thư viện ảnh
Liên kết Website
Thành phố Odessa
Đại học Y Odessa
Trường Bách Khoa Odessa
Trường tổng hợp Odessa
Odessa 360 độ
Trường thực phẩm
Người Việt Kharkov
Hội cựu DHS Odessa trên FB
THT-Solutions
Lưu học sinh Việt nam
Nước Nga.net
Lưu học sinh Liên xô 88-89

Bình chọn
Theo bạn cuộc họp sắp tới nên tổ chức ở đâu?
Hà nội
Hải Phòng
TP Hồ Chí Minh

Thống kê truy cập
Tổng số người truy cập:
23923932
Số người đang online:
102
NHÀ VIỆT HỌC N. I. NICULIN VÀ NỬA THẾ KỶ ĐỒNG HÀNH CÙNG VĂN HỌC VIỆT NAM (Phần I - bài viết của PGS. TS. NGUYỄN HỮU SƠN (Viện Văn học – Hà Nội)
Giáo sư Tiến sĩ N. I. Niculin (3.X.1931 – 1.i.2006), sinh tại Mátxcơva - Liên bang Nga, nguyên Trưởng ban Văn học Á - Phi thuộc Viện Văn học Thế giới mang tên A.M. Gorki. Ông là nhà nghiên cứu và dịch thuật văn học Việt Nam nổi tiếng của Liên Xô (cũ) và Liên bang Nga. Với những đóng góp xuất sắc của mình, ông đã được Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam tặng thưởng Huân chương Hữu nghị cao quý...

 

NHÀ VIỆT HỌC N. I. NICULIN VÀ

NỬA THẾ KỶ ĐỒNG HÀNH CÙNG VĂN HỌC VIỆT NAM

 

PGS. TS. NGUYỄN HỮU SƠN

(Viện Văn học – Hà Nội)

I

Giáo sư Tiến sĩ N. I. Niculin (3.X.1931 – 1.i.2006), sinh tại Mátxcơva - Liên bang Nga, nguyên Trưởng ban Văn học Á - Phi thuộc Viện Văn học Thế giới mang tên A.M. Gorki. Ông là nhà nghiên cứu và dịch thuật văn học Việt Nam nổi tiếng của Liên Xô (cũ) và Liên bang Nga. Với những đóng góp xuất sắc của mình, ông đã được Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam tặng thưởng Huân chương Hữu nghị cao quý.... Trong giới nghiên cứu và sáng tác văn học ở Việt Nam, ông từng cộng tác và gắn bó với nhiều thế hệ khác nhau như Nguyễn Khánh Toàn, Đặng Thai Mai, Trần Huy Liệu, Phạm Huy Thông, Ca Văn Thỉnh, Trần Thanh Mại, Hoài Thanh, Nguyễn Công Hoan, Nguyên Hồng, Nguyễn Tuân, Xuân Diệu, Chế Lan Viên...; Tô Hoài, Tế Hanh, Nguyễn Xuân Sanh, Nguyễn Đình Thi, Vũ Khiêu, Nguyễn Văn Hoàn, Phan Đăng Nhật, Trần Trọng Đăng Đàn, Nguyên Ngọc, Thúy Toàn, Hoàng Minh Châu, Nguyễn Khải, Hữu Thỉnh, Lê Sơn...; và còn có thể kể đến hàng chục nghiên cứu sinh, thực tập sinh hiện là những nhà khoa học có uy tín thuộc nhiều trung tâm nghiên cứu và giảng dạy đại học ở khắp mọi miền Tổ quốc đã được ông hướng dẫn, chỉ bảo tận tình. Nói như thế để thấy rằng qua suốt chặng đường nửa thế kỷ, Giáo sư Tiến sĩ N.I. Niculin đã gắn bó chặt chẽ với nhân dân Việt Nam, với chiều sâu ngàn năm văn hiến Việt Nam và với chính nền văn hóa - văn học Việt Nam đương đại.

II

Qua thống kê sơ bộ, đến nay nhìn lại tổng danh mục với hơn 300 đề mục công trình khoa học(1), hàng ngàn trang in, tôi thực sự cảm phục niềm tin yêu và nhiệt tình của Giáo sư Tiến sĩ N.I. Niculin dành cho nền văn hóa- văn học Việt Nam; thực sự khâm phục tinh thần lao động học thuật nghiêm túc, miệt mài, không ngừng nghỉ, không hề đứt đoạn của ông trong suốt nửa thế kỷ qua.

Vào những năm chiến tranh ác liệt, đất nước bị chia cắt hai miền cũng như khi non sông Việt Nam thu về một mối, N.I. Niculin đã thường xuyên tận dụng mọi điều kiện để đi điền dã, khảo sát tận gốc các vùng miền văn hóa, truy tìm các nguồn tài liệu ở trong và ngoài nước, từ đó góp phần hoàn chỉnh diện mạo cũng như đi sâu nghiên cứu, lý giải bản sắc truyền thống văn hóa- văn học Việt Nam. Với kiến văn sâu rộng, ông đã góp thêm những khám phá mới mẻ về ngọn nguồn văn hóa Đông Sơn với “quan niệm về cây thế giới”; về tảng nền văn hóa Bắc Bộ và bản lĩnh dân tộc với sự định hình truyền thuyết “ông Đống và Phù Đổng”; về phức hợp thần thoại Việt- Mường miền Tây- Tây bắc Bắc Bộ với sự hình thành văn học và bản chất thể loại của “Đẻ Đất Đẻ Nước”; về bản sắc vùng văn hóa Tây Nguyên với các đặc trưng “cuộc cầu hôn anh hùng” trong sử thi Êđê và đặc điểm nguyên hợp có tính loại hình của tác phẩm H’mon Đămnoi trong folklore Bana; về vai trò của Nguyễn Đình Chiểu “nhà thơ thân yêu của miền Nam” với sức sống mạnh mẽ của vùng văn hóa ĐẤT MỞ Nam Bộ và những bước khai phá bền bỉ trong việc truyền bá chữ Quốc ngữ - việc xuất hiện “những sáng tác về các chuyến viễn du” của Philíp Bỉnh (1759-1832?), Trương Vĩnh Ký (1837-1898) cùng sự ra đời của nhiều thể loại văn học chữ Quốc ngữ giai đoạn sơ kỳ khác nữa.

Hướng tới từng đối tượng, mục đích và phạm vi khác nhau, những công trình nói trên cũng như nhiều khảo cứu, tham luận, chuyên luận, chuyên đề văn học sử, giới thiệu tác gia- tác phẩm- giai đoạn văn học và các bài phát biểu của N.I. Niculin bằng tiếng Việt (hoặc viết bằng tiếng Nga và dịch sang tiếng Việt) đã được in trên nhiều tạp chí chuyên ngành, nhiều loại báo (và sau đó được tuyển chọn trong nhiều sách chuyên khảo); chẳng hạn: Tạp chí Văn học, Văn hóa nghệ thuật, Văn hóa dân gian, Thông tin Khoa học xã hội, Thông tin công tác khoa giáo, Tác phẩm mới, Văn, Văn nghệ quân đội, Sân khấu, Khoa học xã hội Tp. Hồ Chí Minh, Thế giới mới, Cửa Việt, Sông Hương, Nhân dân, Văn nghệ, Văn hóa, Giáo dục và thời đại, Hà Nội mới, Người Hà Nội, Sài Gòn giải phóng, Tuổi trẻ (và các tạp chí Đất nước, Người bạn đường, Phụ nữ Liên Xô - in tiếng Việt tại Liên bang Nga)... Đồng thời với các bài tiếng Việt nói trên, ông còn giới thiệu, tuyển chọn và dịch hàng chục tác phẩm từ cổ điển đến hiện đại của Việt Nam sang tiếng Nga; đơn cử: về tiểu thuyết Tắt đèn của Ngô Tất Tố, Đất nước đứng lên của Nguyên Ngọc, truyện ngắn Cây mít của Nguyễn Công Hoan, về đời và thơ Nguyễn Du, Tuyển tập các bài báo và phát biểu của Chủ tịch Hồ Chí Minh (theo thời gian in từ 1957-1959); về truyện cổ tích Việt Nam, tác phẩm Vũ Trọng Phụng, Nam Cao, Đặng Thai Mai, Đoàn Thị Điểm, Hồ Xuân Hương, Cao Bá Quát, Nguyễn Khải, Tô Hoài, Nguyễn Đình Thi, Nguyễn Đình Chiểu, Nguyễn Công Trứ, Nguyễn Khuyến, Nguyên Hồng, Nguyễn Huy Tưởng, Nguyễn Trãi (từ 1960-1969); về ca dao, về Xuân Diệu, Tản Đà, Tố Hữu, Tú Mỡ, Tú Xương, Thế Lữ, Tế Hanh, Phan Bội Châu, Võ Huy Tâm, Chế Lan Viên, Thu Bồn, Kỳ Đồng, Hải Triều, Trần Đăng Khoa (từ 1970-1979); về sử thi Đam San, Đẻ đất đẻ nước, Thiên Nam ngữ lục, về tác giả Nguyễn Văn Bổng, Nguyễn Mạnh Tuấn, Nguyễn Minh Châu, Nguyễn Gia Thiều, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Philíp Bỉnh (từ 1980 đến nay)... Trên cơ sở nguồn tư liệu bằng tiếng Nga (sau đó còn được gia công, chỉnh lý, bổ sung nhiều lần), ông tiếp tục cộng tác với các đồng nghiệp chuyển dịch sang tiếng Pháp (5 mục bài, 1957-1991), Bêlarutxia (2 mục bài, 1971-1973), Ucraina (6 mục bài, 1975-1981), tiếng Đức (1 mục bài, 1979), tiếng Triều Tiên (1 mục bài, 1989), Trung Quốc (1 mục bài, 1992), v.v...

Không chỉ làm nhiệm vụ lược thuật các thông tin về văn học Việt Nam sang tiếng Nga và các ngôn ngữ khác, N.I. Niculin còn là người theo dõi sát sao các vấn đề thời sự văn học Việt Nam và trực tiếp tham dự, đóng góp một phần tâm sức vào chính tiến trình lịch sử 50 năm văn học ấy. Nói ngay như việc Tạp chí Văn học ra đời vào tháng 1-1960 thì liền sau đó ông đã có lời chào Một tin mừng (số 2-1960; tr.14-16) và ngay trong năm đã kịp thời có bài Nguyễn Du, nhà thơ nhân đạo lỗi lạc (số 10-1960; tr.67-75); để rồi ngót phần ba thế kỷ sau, nhân kỷ niệm 30 năm ra đời Tạp chí, ông lại có bài phát biểu Đôi lời về Tạp chí Văn học (số 1-1991; tr.84-85) mà chính ông là một trong những người góp công xây dựng - một cộng tác viên thân thiết, thủy chung. Ngoài việc thúc đẩy mối quan hệ hữu nghị giữa Hội Nhà văn hai nước, ông đã đóng vai trò cầu nối quan trọng giữa Viện Văn học Việt Nam và Viện Văn học thế giới mang tên Gorki với kết quả cụ thể là hai công trình khoa học viết chung đã được xuất bản: Truyền thuyết và cách tân trong văn học Đông Nam Á (Mátxcơva, 1982), Vai trò của folklore trong sự phát triển của văn học Đông Nam và Đông Á (Mátxcơva, 1988). Rồi cũng trong suốt mấy chục năm qua, ông đều đặn có bài tham dự các đợt sinh hoạt khoa học lớn như về các tác giả đã được Tổ chức Văn hóa, khoa học và giáo dục của Liên hợp quốc (UNESCO), kỷ niệm với tư cách Danh nhân văn hóa thế giới: 200 năm sinh thi hào Nguyễn Du (1765-1965), 600 năm sinh nhà văn - anh hùng giải phóng dân tộc Nguyễn Trãi (1380-1980), 100 năm sinh anh hùng giải phóng dân tộc - danh nhân văn hóa Hồ Chí Minh (1890-1990) và kỷ niệm các nhà văn - danh nhân văn hóa lớn của dân tộc Việt Nam như về Nguyễn Bỉnh Khiêm, Nguyễn Gia Thiều, Nguyễn Đình Chiểu, Nguyễn Khuyến... Đồng thời ông cũng hết sức quan tâm tới các vấn đề văn học đương đại, kịp thời giới thiệu những sáng tác mới nhất của Tố Hữu, Nguyễn Khải, Thu Bồn, Nguyễn Văn Bổng, Trần Đăng Khoa, Nguyễn Minh Châu, Nguyễn Mạnh Tuấn; từng bước tổng kết các vấn đề thể loại truyện ngắn, văn học viết về đề tài chiến tranh, văn học giai đoạn đổi mới và việc nghiên cứu, giới thiệu văn học Việt Nam ở Liên Xô...

Đến đây có thể khẳng định rằng hầu hết các vấn đề, các tác gia và tác phẩm lớn của nền văn học Việt Nam đều đã được N.I. Niculin quan tâm tìm hiểu - điều mà không phải bất cứ một nhà nghiên cứu tên tuổi nào cũng đạt tới. Với khả năng bao quát, chiếm lĩnh tư liệu rộng lớn, am hiểu sâu sắc lịch sử, đất nước và con người Việt Nam, ông đã đóng vai trò quan trọng trong mối quan hệ văn hóa hữu nghị Việt- Nga, trong việc giới thiệu nền văn học Việt Nam sang tiếng Nga, rộng hơn là góp phần vào quá trình giao lưu với văn học thế giới. Ông thực sự xứng đáng là nhà văn hóa - một nhà Việt Nam học xuất sắc giai đoạn nửa cuối thế kỷ XX và những năm đầu thế kỷ XXI.

 

Tác giả: Phó giáo sư - Tiến sỹ Nguyễn Hữu Sơn

(Còn tiếp)

Bình luận
  Bình luận Liên hệ In trang
Tin liên quan
»
» Taras Shevchenko - Nhà thơ, Hoạ sĩ, Nhà dân chủ cách mạng của Ukraina
» Số phận dữ dội của “Sông Đông êm đềm”
» 31 bài thơ của Mikhail Yuryevich Lermontov (1814 – 1841) - Phần 2 - Thái Bá Tân dịch
» 31 bài thơ của Mikhail Yuryevich Lermontov (1814 – 1841) - Thái Bá Tân dịch ( Phần 1)
» Dostoyevski trong một thế giới duy ác - Trần Mạnh Hảo
» Chiutchev: một mặt trời thơ ca Nga khác?!
» Truyện ngắn "Bốn ngày" của V.M. GARSHIN (Все́волод Миха́йлович Гаршин)
» V.M. GARSHIN (Все́волод Миха́йлович Гаршин) – MỘT BẬC THẦY TRUYỆN NGẮN NGA
» Belinxki (Виссарио́н Григо́рьевич Бели́нский) - người đồng sáng tạo “thế kỷ vàng” của văn học Nga
» A.Blok (Алекса́ндр Алекса́ндрович Блок) - Nhà thơ lớn của nước Nga - Nguyễn Xuân Hòa
» Konstantin Nikolayevich Batyushkov (Константи́н Никола́евич Ба́тюшков :1787 – 1855)
» Thi sĩ Nga Nikolai Rubtsov (Николай Михайлович Рубцов): Xót xa giùm chút chút dịu dàng tình tôi…
» Ba con chó trong đời Ada - Truyện ngắn của Elena Nekrasova
» V.A.ZHUKOVSKY(Васи́лийАндре́евичЖуко́вский) - NGƯỜI MỞ ĐẦU PHONG TRÀO LÃNG MẠN NGA - Trần Thị Phương Phương biên soạn và giới thiệu
» Gavrila Romanovich Derzhavin (Гаврии́л (Гаври́ла) Рома́нович Держа́вин) – một tượng đài thơ ca Nga cổ điển - Trần Thị Phương Phương biên soạn và giới thiệu
» ALEXANDR SUMAROKOV (Александр Петрович Сумароков) - Trần Thị Phương Phương biên soạn và giới thiệu
» MIKHAIL LOMONOSOV VÀ BÀI TỤNG CA SUY TƯỞNG BAN CHIỀU VỀ HIỆN TƯỢNG BẮC CỰC QUANG
» Chú Rể Sư Tử (ЛЕВ ЖЕНИХ) của Vasily Kirilovich Trediakovsky (1703 - 1769) - Trần Thị Phương Phương biên soạn và giới thiệu
» SỬ THI DÂN GIAN NGA (TRÁNG SĨ CA) - Trần Thị Phương Phương biên soạn và giới thiệu
» “BÀI CA VỀ ĐẠO QUÂN IGOR” – ÁNG SỬ THI CỦA VĂN HỌC NGA CỔ - bài viết của Trần Thị Phương Phương
» Một cái kết có hậu - truyện của Victoria Tokareva
» BẢN XÔ NÁT KREUTZER - Lev Tolstoy ( Trần Thị Phương Phương dịch - tiếp theo và hết)
» BẢN XÔ NÁT KREUTZER - Lev Tolstoy ( Phần VII - Trần Thị Phương Phương dịch)
» Modest Petrovich Mussorgsky và tác phẩm
» BẢN XÔ NÁT KREUTZER - Lev Tolstoy ( Phần VI - Trần Thị Phương Phương dịch)
» BẢN XÔ NÁT KREUTZER - Lev Tolstoy ( Phần V - Trần Thị Phương Phương dịch)
» Sương Trắng Bạch Dương - Một dịch phẩm thơ công phu, trang nhã
» BẢN XÔ NÁT KREUTZER - Lev Tolstoy ( Phần IV - Trần Thị Phương Phương dịch)
» BẢN XÔ NÁT KREUTZER - Lev Tolstoy ( Phần III - Trần Thị Phương Phương dịch)
» BẢN XÔ NÁT KREUTZER - Lev Tolstoy ( Phần II - Trần Thị Phương Phương dịch)
» NHÀ VIỆT HỌC N. I. NICULIN VÀ NỬA THẾ KỶ ĐỒNG HÀNH CÙNG VĂN HỌC VIỆT NAM (tiếp theo và hết)
» Bản Sô - nát KREUTZER - Truyện của Lev Tolstoy (Phần I - Trần Thị Phương Phương dịch và giới thiệu)
» Một ngày không nói dối - truyện ngắn của Victoria Tokareva
» Khối vuông hy vọng - truyện ngắn của Victoria Tokareva
» VỀ TRUYỆN NGẮN “MỘT CHUYỆN ĐÙA”
» Người vợ cuối cùng của Esenin
» HOA HỒNG CHO EMILY - William Faulkner (25/9/1897 - 6/7/1962)
» Victoria Tokareva : vịn vào đàn ông khỏi ngã
» Sura dễ thương
» HANS CHRISTIAN ANDERSEN – ĐỜI VÀ THƠ
» Valery Yakovlevich Bryusov và bài thơ “SÁNG TẠO”
» Về bộ phim “Số Phận Trớ Trêu” và Đạo diễn Eldar Ryazanov
» TỪ MỘT BẢN DỊCH THƠ SUY NGHĨ VỀ VIỆC TIẾP CẬN TÁC PHẨM VĂN HỌC NƯỚC NGOÀI .
» Maxcva không tin vào những giọt nước mắt và những bài hát trong phim
» Tôi hỏi cây Tần Bì

Моя Одесса
Chi tiết>>
Thư viện ảnh
Ảnh Giải tennis Người Biển đen mở rộng - Hè 2013
Ảnh gặp mặt ngày 18 - 4 - 2009
Hình ảnh về buổi Giao lưu nhân ngày Chiến thắng Phát xít - ngày 9 tháng 5 năm 2013
Hình ảnh về Giải Tennis - Người biển đen Hè 2012
Ảnh phong cảnh
Ảnh Phong Cảnh
Thông báo ban quản trị
Tin nhanh số 3
Thông báo các trường
Quảng cáo
 
Copyright © 2010 Hội Cựu du học sinh Odessa