Trang chủ Diễn đàn Liên hệ  
Tìm kiếm:
 
Danh mục chính
Giới thiệu hội
Sự kiện hội
Tin tức
Kiosk văn nghệ
Odessist cười
KTO? ЧТО? ГДЕ? КОГДА?
Biển Đen Wiki
Giới thiệu tác giả tác phẩm
Góc nội trợ của Odessist
Làm đẹp - thời trang
Thư viện âm nhạc
Thư viện ảnh
Liên kết Website
Thành phố Odessa
Đại học Y Odessa
Trường Bách Khoa Odessa
Trường tổng hợp Odessa
Odessa 360 độ
Trường thực phẩm
Người Việt Kharkov
Hội cựu DHS Odessa trên FB
THT-Solutions
Lưu học sinh Việt nam
Nước Nga.net
Lưu học sinh Liên xô 88-89

Bình chọn
Theo bạn cuộc họp sắp tới nên tổ chức ở đâu?
Hà nội
Hải Phòng
TP Hồ Chí Minh

Thống kê truy cập
Tổng số người truy cập:
23447443
Số người đang online:
45
HANS CHRISTIAN ANDERSEN – ĐỜI VÀ THƠ
Andersen chào đời trong căn phòng áp mái của một gia đình nghèo khổ vào năm 1805. Người cha là thợ giày, tên Hans Christian, và cậu bé sinh ra được đặt tên giống bố. “Tên bố làm sao thì cứ gọi con là như vậy”[1]. Đọc tiểu sử Andersen sao thấy nhớ đến nhà văn Nga N.V.Gogol và nhân vật “con người nhỏ bé” trong tác phẩm “Chiếc áo khoác” của ông: cũng nghèo khổ, xấu xí, thường bị trêu chọc, xúc phạm, sống cô đơn không gia đình…

HANS CHRISTIAN ANDERSEN – ĐỜI VÀ THƠ

Trần Thị Phương Phương

 

 

 


 
           Andersen chào đời trong căn phòng áp mái của một gia đình nghèo khổ vào năm 1805. Người cha là thợ giày, tên Hans Christian, và cậu bé sinh ra được đặt tên giống bố. “Tên bố làm sao thì cứ gọi con là như vậy”[1]. Đọc tiểu sử Andersen sao thấy nhớ đến nhà văn Nga N.V.Gogol và nhân vật “con người nhỏ bé” trong tác phẩm “Chiếc áo khoác” của ông: cũng nghèo khổ, xấu xí, thường bị trêu chọc, xúc phạm, sống cô đơn không gia đình…

Đường phố của Odense thời gian Andersen ra đời

Tuy nhiên, Andersen không phải là kẻ bất hạnh, dẫu cuộc đời không ít thăng trầm. Andersen đặc biệt hạnh phúc bởi ông biết rằng con vịt xấu xí sẽ biến thành thiên nga, mang trên mình đôi cánh mạnh mẽ của loài chim nữ hoàng. Andersen dấu dưới cái vỏ vịt xấu xí một tài năng, một hồn thơ đẹp đẽ tươi sáng. Và ông đã viết về cuộc đời mình: “Cuộc đời tôi là một câu chuyện cổ tích đích thực! Nếu như vào lúc tôi, đứa bé con nghèo khổ, yếu ớt, được sinh ra trên đời này mà có một bà tiên vạn năng gặp tôi trên đường và bảo: “Hãy chọn đường đi và công việc cho mình, ta sẽ nâng đỡ dẫn đường cho con tùy theo tài năng của con”, thì khi đó cuộc đời tôi cũng không tốt hơn, hạnh phúc hơn, vui sướng hơn…”

Người ta biết nhiều đến Andersen như “ông vua kể chuyện cổ tích”, mặc dù truyện cổ tích của ông không phải là cổ tích thông thường. Đối vi trẻ em, chúng thể cổ tích, nhưng đối vi người ln thì lại nhng truyện ngắn mang triết sâu xa.

Andersen còn là tác giả của những tiểu thuyết như “Người ứng tác”, “O.T.”, “Chỉ có người kéo vĩ cầm”, “Tồn tại hay không tồn tại”… Đương thời, Adersen được nhiều người coi là một trong những tiểu thuyết gia vĩ đại, ngang tầm với Walter Scott và Victor Hugo.

Từ thuở nhỏ Andersen đã say mê sân khấu. Hai mươi bốn vở kịch với đủ các thể loại đã khiến ông trở thành một kịch tác gia Đan Mạch nổi tiếng. Có những vở kịch như “Đứa con đầu lòng” đã được dàn dựng rất nhiều lần lúc sinh thời Andersen và về sau còn tiếp tục được dàn dựng, cải biến, thử nghiệm đến hàng trăm lần.

Và Andersen còn là một nhà thơ. Hồn thơ của ông tỏa khắp các truyện cổ tích, tiểu thuyết, các vở kịch. Tính chất đa tầng đa nghĩa, những biểu tượng,… cũng là những cái của thơ ca, là đặc trưng cho sáng tác của Andersen.

Andersen làm thơ từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường, và chỉ dừng làm thơ khi cuộc đời ông không còn được mấy tháng. Thơ ông viết đủ thể loại: trường ca, thơ trào phúng… với đủ mọi chủ đề, và đăng ở khắp nơi từ các tờ tạp chí nghiêm túc cho đến những tờ báo giải trí,  nhiều khi chúng xuất hiện xen lẫn trong các vở kịch, những bút ký...

Nếu so với các truyện cổ tích thì thơ của Andersen không được đánh giá cao bằng. Bản thân Andersen cũng ý thức được điều đó. Nhà văn lúc về già đã có lần nói về thơ mình với một nhà phê bình trẻ tuổi hơn: “Anh tất nhiên không thích thơ của tôi. Chính tôi cũng biết, rằng tôi thực ra không phải là người làm thơ, nhưng chẳng lẽ anh không thấy rằng một số bài cũng không đến nỗi tồi ư?”[2]

Nhiều nhà phê bình cho rằng chỉ có những truyện cổ tích mới làm Andersen được lưu danh muôn đời. Nhưng có lẽ chính thơ của ông mới truyền đạt chân dung “người kể chuyện thiên tài” rõ hơn cả, và giúp chúng ta hiểu hơn những nét bi kịch cũng như những sắc màu tươi sáng trong cuộc đời và trong truyện cổ tích của ông.

Andersen là con người yêu thiên nhiên và hóm hỉnh, hài hước. Hãy xem bức tranh của một ngày tiết trời u ám trong bài “Thời tiết xấu”:

Màn hơi phủ cánh đồng và thành phố

Từ tầng mây, mưa chẳng thiết rỉ ra

Đến bầy vịt cũng trở nên buồn chán

Mỏ rúc vào trong cánh cứng đơ

Cụ bà ngủ trong ghế bành, đầu lắc lư

Cô cháu gái đẹp xinh tay tựa trán

Cũng mơ màng, cái ngáp dài cố nén

Món tóc vàng buông trên ngực thanh xuân

Tôi nằm dài duỗi thẳng đôi chân

Dòng thơ mình chẳng buồn đọc lại[3]

 


        

Tranh Adersen cắt để minh họa cho truyện cổ tích của mình

 

Andersen là người từng đi chu du khắp nơi. Triết lý cuộc đời được ông đúc trong câu nói ưa thích: “Du hành là sống”. Những chuyến du hành để lại cho nhà văn nhiều ấn tượng và từ đó nảy sinh nhiều tác phẩm bất hủ. Cũng nhờ những chuyến du hành mà ông nổi tiếng ở nước ngoài: đến giữa những năm 30 ông đã là nhà văn được hoan nghênh đặc biệt ở Đức – nơi ông coi là quê hương thứ hai của mình, một thập niên sau trở nên nổi tiếng ở cả Anh lẫn Mỹ, và danh tiếng càng thúc giục các chuyến du hành. Ngay từ lúc sinh thời ông đã là nhà thơ của các dân tộc, nhà thơ quốc tế. Tuy nhiên, tình yêu tổ quốc vẫn là một trong những nét đẹp nhất nơi ông. Có lẽ chính lúc đi xa mới hiểu được tình yêu quê nhà. Như những lời thơ ông viết trong tập ký sự hành trình “Ở Tây Ban Nha” (1863):

Tháng mười một, giữa tháng

Nhưng tôi ở Tây Ban Nha đầy nắng

Mặc áo quần mùa đông

Mà sao vẫn lạnh run

Bầu trời Seville xanh

Những hàng cam biếc nắng

Tuyệt vời sao được ngắm vẻ đẹp này

Nhưng sao bằng  cảm xúc trong tôi

Tôi  thấy mình lạnh cóng

Và mọi người trùm áo khóac co ro

Trên ghế đá giữa những hàng cam  biếc

Tôi thấy mình hoàn toàn không cô độc,

Dẫu là kẻ xa lạ nơi đây

Nơi đây đêm đêm cũng sáng lên

Những ngôi sao của đêm Đan Mạch

Vẫn những ngôi sao và cơn giá lạnh

Của quê hương nơi xa

Hỡi Seville ngươi mê hoặc ta

Nhưng trong ta vẫn hiện lên Đan Mạch.

Phong cảnh của xứ sở phương Nam ấm áp xen lẫn với những phác họa mùa đông giá lạnh phương Bắc tạo nên bức tranh kỳ diệu thấm đẫm lòng yêu nước.

Ký họa của Andersen khi du lịch ở Ý

 

Cuộc đời sáng tác của Andersen, kể cả khi đã nổi tiếng, không chỉ có vinh quang. Ông từng chịu tủi nhục vì những lời công kích, chê bai. Và đây là những gì ông viết về một vở bi kịch bị khán giả huýt sáo phản đối khi công diễn lần đầu:

Em ra đi tối qua vào lúc chín giờ

Em sinh ra ở nơi phương Bắc

Nhưng chẳng phải để dành cho phương Bắc

Gió phương Bắc rú rít giày vò

Thôi ngủ ngoan nào, hỡi bé yêu.

 

Bản in đầu vở kịch “Bọn cướp từ Vissenberg” của Andersen

 

Andersen hay viết về trẻ em, những bài thơ thiếu nhi của ông rất nổi tiếng. Đa phần người Đan Mạch làm quen với thơ Andersen từ thuở ấu thơ. Có những bài thơ thật tươi tắn hóm hỉnh, như bài “Những đứa con của năm” nói về mười hai tháng trong năm:

Tháng Giêng, con đầu không ngốc nghếch

Rúc mình trong áo lông vì rét

Tháng Hai em nó thích rong chơi

Mật ngọt tiền mua không biết tiếc

Còn Tháng Ba hoang dã lấm lem

Quen đùa nghịch, vui trong bùn đất

 

Viết về trẻ em, Andersen luôn có sự đồng cảm xót thương những mảnh đời bất hạnh, vất vả, côi cút như chính bản thân ông thuở ấu thơ. Mất cha khi lên 11, mẹ lấy chồng khác, cậu bé Andersen đã phải sớm nhọc nhằn lao động để kiếm sống và năm 14 tuổi một thân một mình lên thủ đô Copenhaguen lập nghiệp chỉ với 12 kuron trong túi.

 

                  Tấm căn cước cấp ngày 5 tháng 9 năm 1819 (khi Andersen 14  tuổi)

 

Bài thơ “Đứa trẻ hấp hối” (1825), cũng như câu chuyện “Cô bé bán diêm”, chính là những hồi ức về tuổi thơ tủi nhục cũng như những tình cảm tha thiết nhà văn dành cho mẹ mình, người phụ nữ nghèo hèn làm nghề giặt thuê luôn yêu thương và gắng sức bảo bọc đứa con trai bé nhỏ nhưng không thể:

Nếu mẹ biết, mẹ ơi, con quá mệt

Ước gì được thiếp đi trên ngực mẹ thân thương

Mẹ  không khóc, mẹ yêu hãy hứa

Để nước mắt đừng làm bỏng  má con.

Nơi đây gió rít quần, buốt giá

Nhưng ấm áp sao trong giấc mộng mơ màng

Mắt nhắm lại, kìa bao ánh hào quang

Và cả bầy thiên thần bay đến…

 

Andersen suốt đời sống độc thân. Thuở nhỏ ông hay bị trêu chọc vì thích chơi búp bê. Trưởng thành, ông bị cuốn hút bởi cả người khác phái lẫn người cùng phái. Người ta nói đến những tình cảm đặc biệt ông dành cho con trai nhà Collin (gia đình đã bảo trợ cho Andersen học trung học và đại học, giúp ông khởi sự sáng tác ở Copenhagen) và câu chuyện “Nàng tiên cá” dường như cũng là một sự thổ lộ của nhà văn về mối tình không thể thốt nên lời này. Bi kịch riêng đó làm Andersen ngay từ khi còn trẻ đã luôn cảm thấy mình là một “kẻ độc thân già” chỉ có thể đứng ngoài nhìn hạnh phúc gia đình của người khác. Bài thơ “Kẻ độc thân già” viết năm 1833 là tâm trạng nhà thơ trong đêm Giáng sinh khi ngắm bầy trẻ thơ vui đùa bên những ông bố trẻ:

…Tôi đơn côi trong những ngày lẽ ra chỉ có niềm vui

Sâu thẳm hồn tôi là bóng đen vĩnh cửu

“Chẳng bao giờ biết đến niềm vui chia sẻ

Của ái tình” – người ta nói thế về tôi.

Những ảo mộng ngọt ngào dối lừa tôi như những câu chuyện cổ

Tôi từng nghèo, từng trẻ, rồi  năm tháng trôi đi

Tôi đã trông thấy nhành hồng – những màu sắc  diệu kỳ

Lóa mắt tôi và niềm tin thắp sáng

Tôi mờ mắt khát khao được trút trước hoa

Những gì tôi từng thầm thì bày tỏ

Với các vì sao trong những đêm mất ngủ

Nhưng kẻ khác đến, bẻ mất nhành hoa bé nhỏ

Nhành hoa thân yêu thơm ngát của tôi.

Và thế là tôi thành đơn côi

Thành kẻ độc thân ôm mái đầu bạc trắng.

                             Andersen ngày 21 tháng 5 năm 1874

 

Andersen là con người cả cuộc đời sống để khát khao yêu thương, để đau khổ, để thăng trầm, để sáng tạo nghệ thuật. Và đây là “Bài ca cuối cùng của nhà thơ”:

Thời khắc đến rồi, hãy mang tôi đi hỡi Tử Thần

Vào thế giới những linh hồn bất tận.

Đừng hỏi đi đâu – tôi đã đi qua con đường trần gian

Tôi hiến dâng không phải cái của mình

Mà là cái đấng trên cao ban xuống

Không tính toán, không định giá cái mình dâng hiến

Tôi hát ca như con chim của Chúa dưới trời xanh…

Tạm biệt bạn bè! Vĩnh biệt thế giới tươi xinh

Tôi giã từ với tấm lòng ơn nghĩa

Ngợi ca Chúa vì những gì Người đã và sẽ ban

Trên hành trình tôi đến với điều toàn mỹ

Hỡi Tử Thần, hãy mang tôi vượt lên trên vực thẳm thời gian

Để lại gần, gần hơn với Hào Quang Vĩnh Cửu

 

 

Mộ của nhà văn ở nghĩa trang Copenhagen

 

Andersen từ biệt thế giới vào ngày 4 tháng 8 năm 1875, nhưng tên tuổi ông thì ở lại. Không chỉ những truyện cổ tích, mà là toàn bộ sự nghiệp sáng tác của ông, trong đó có thơ ca - những bài thơ mà Andersen từng khiêm tốn mong rằng “một số bài không đến nỗi tồi” - đã “vượt lên trên vực thẳm thời gian” để đến với “Hào Quang Vĩnh Cửu”.

Bằng Công dân Danh dự thành phố Odense của Andersen

 



[1] Trích trong “Chiếc áo khoác” của Gogol. Nhân vật chính của truyện mang tên giống tên bố (Akaki Akakievich – tức Akaki con của ông Akaki) là một hình mẫu “con người nhỏ bé” của văn học Nga thế kỷ XIX. Cuộc đời của Andersen và sáng tác của ông cũng có nhiều nét giống cuộc đời và sáng tác của Gogol.

[2] Bo Grenbeck, “Hans Cristian Andersen. Cuộc đời, sáng tác, con người” (Bản tiếng Nga) www.sky-art.com/andersen/poetry

[3] Bài thơ này, và các trích đoạn thơ sau chúng tôi dịch từ bản tiếng Nga trên: www.sky-art.com/andersen/poetry

 

Bình luận
  Bình luận Liên hệ In trang
Tin liên quan
»
» Taras Shevchenko - Nhà thơ, Hoạ sĩ, Nhà dân chủ cách mạng của Ukraina
» Số phận dữ dội của “Sông Đông êm đềm”
» 31 bài thơ của Mikhail Yuryevich Lermontov (1814 – 1841) - Phần 2 - Thái Bá Tân dịch
» 31 bài thơ của Mikhail Yuryevich Lermontov (1814 – 1841) - Thái Bá Tân dịch ( Phần 1)
» Dostoyevski trong một thế giới duy ác - Trần Mạnh Hảo
» Chiutchev: một mặt trời thơ ca Nga khác?!
» Truyện ngắn "Bốn ngày" của V.M. GARSHIN (Все́волод Миха́йлович Гаршин)
» V.M. GARSHIN (Все́волод Миха́йлович Гаршин) – MỘT BẬC THẦY TRUYỆN NGẮN NGA
» Belinxki (Виссарио́н Григо́рьевич Бели́нский) - người đồng sáng tạo “thế kỷ vàng” của văn học Nga
» A.Blok (Алекса́ндр Алекса́ндрович Блок) - Nhà thơ lớn của nước Nga - Nguyễn Xuân Hòa
» Konstantin Nikolayevich Batyushkov (Константи́н Никола́евич Ба́тюшков :1787 – 1855)
» Thi sĩ Nga Nikolai Rubtsov (Николай Михайлович Рубцов): Xót xa giùm chút chút dịu dàng tình tôi…
» Ba con chó trong đời Ada - Truyện ngắn của Elena Nekrasova
» V.A.ZHUKOVSKY(Васи́лийАндре́евичЖуко́вский) - NGƯỜI MỞ ĐẦU PHONG TRÀO LÃNG MẠN NGA - Trần Thị Phương Phương biên soạn và giới thiệu
» Gavrila Romanovich Derzhavin (Гаврии́л (Гаври́ла) Рома́нович Держа́вин) – một tượng đài thơ ca Nga cổ điển - Trần Thị Phương Phương biên soạn và giới thiệu
» ALEXANDR SUMAROKOV (Александр Петрович Сумароков) - Trần Thị Phương Phương biên soạn và giới thiệu
» MIKHAIL LOMONOSOV VÀ BÀI TỤNG CA SUY TƯỞNG BAN CHIỀU VỀ HIỆN TƯỢNG BẮC CỰC QUANG
» Chú Rể Sư Tử (ЛЕВ ЖЕНИХ) của Vasily Kirilovich Trediakovsky (1703 - 1769) - Trần Thị Phương Phương biên soạn và giới thiệu
» SỬ THI DÂN GIAN NGA (TRÁNG SĨ CA) - Trần Thị Phương Phương biên soạn và giới thiệu
» “BÀI CA VỀ ĐẠO QUÂN IGOR” – ÁNG SỬ THI CỦA VĂN HỌC NGA CỔ - bài viết của Trần Thị Phương Phương
» Một cái kết có hậu - truyện của Victoria Tokareva
» BẢN XÔ NÁT KREUTZER - Lev Tolstoy ( Trần Thị Phương Phương dịch - tiếp theo và hết)
» BẢN XÔ NÁT KREUTZER - Lev Tolstoy ( Phần VII - Trần Thị Phương Phương dịch)
» Modest Petrovich Mussorgsky và tác phẩm
» BẢN XÔ NÁT KREUTZER - Lev Tolstoy ( Phần VI - Trần Thị Phương Phương dịch)
» BẢN XÔ NÁT KREUTZER - Lev Tolstoy ( Phần V - Trần Thị Phương Phương dịch)
» Sương Trắng Bạch Dương - Một dịch phẩm thơ công phu, trang nhã
» BẢN XÔ NÁT KREUTZER - Lev Tolstoy ( Phần IV - Trần Thị Phương Phương dịch)
» BẢN XÔ NÁT KREUTZER - Lev Tolstoy ( Phần III - Trần Thị Phương Phương dịch)
» BẢN XÔ NÁT KREUTZER - Lev Tolstoy ( Phần II - Trần Thị Phương Phương dịch)
» NHÀ VIỆT HỌC N. I. NICULIN VÀ NỬA THẾ KỶ ĐỒNG HÀNH CÙNG VĂN HỌC VIỆT NAM (tiếp theo và hết)
» NHÀ VIỆT HỌC N. I. NICULIN VÀ NỬA THẾ KỶ ĐỒNG HÀNH CÙNG VĂN HỌC VIỆT NAM (Phần I - bài viết của PGS. TS. NGUYỄN HỮU SƠN (Viện Văn học – Hà Nội)
» Bản Sô - nát KREUTZER - Truyện của Lev Tolstoy (Phần I - Trần Thị Phương Phương dịch và giới thiệu)
» Một ngày không nói dối - truyện ngắn của Victoria Tokareva
» Khối vuông hy vọng - truyện ngắn của Victoria Tokareva
» VỀ TRUYỆN NGẮN “MỘT CHUYỆN ĐÙA”
» Người vợ cuối cùng của Esenin
» HOA HỒNG CHO EMILY - William Faulkner (25/9/1897 - 6/7/1962)
» Victoria Tokareva : vịn vào đàn ông khỏi ngã
» Sura dễ thương
» Valery Yakovlevich Bryusov và bài thơ “SÁNG TẠO”
» Về bộ phim “Số Phận Trớ Trêu” và Đạo diễn Eldar Ryazanov
» TỪ MỘT BẢN DỊCH THƠ SUY NGHĨ VỀ VIỆC TIẾP CẬN TÁC PHẨM VĂN HỌC NƯỚC NGOÀI .
» Maxcva không tin vào những giọt nước mắt và những bài hát trong phim
» Tôi hỏi cây Tần Bì

Моя Одесса
Chi tiết>>
Thư viện ảnh
Ảnh Giải tennis Người Biển đen mở rộng - Hè 2013
Ảnh gặp mặt ngày 18 - 4 - 2009
Hình ảnh về buổi Giao lưu nhân ngày Chiến thắng Phát xít - ngày 9 tháng 5 năm 2013
Hình ảnh về Giải Tennis - Người biển đen Hè 2012
Ảnh phong cảnh
Ảnh Phong Cảnh
Thông báo ban quản trị
Tin nhanh số 3
Thông báo các trường
Quảng cáo
 
Copyright © 2010 Hội Cựu du học sinh Odessa